Informacje ważne dla osób podróżujących do krajów o odmiennych warunkach klimatycznych

Wyjeżdżając w tropikalne zakątki świata jesteśmy dużo bardziej narażeni na choroby zakaźne niz podczas podróży w naszej strefie klimatycznej. Warunki sanitarne na niskim poziomie sprzyjają łatwemu rozprzestrzenianiu się niebezpiecznych chorób w tamtych rejonach.

Dlatego tak istotna jest odpowiednia profilaktyka przed wyjazdem, która zapewni podróżującym bezpieczeństwo i komfort podróży, jak również pozwala zminimalizowac ryzyko komplikacji zdrowotnych.

Szczepienia ochronne są jedną z najskuteczniejszych metod uniknięcia zachorowania na wiele chorób rozzpowszechnionych w strefie tropikalnej lub subtropikalnej. Niektóre z chorób zakaźnych występuą również często w klimacie umiarkowanym.

Wybór szczepień zależy nie tylko od kraju docelowego, ale również od charakteru wycieczki, aktywności podejmowanej podczas podróży , wieku podróżująego oraz jego indywidualnych wskazań zdrowotnych.

W przypadku szczepień obowiązkowych fakt ich wykonywania jest odnotowywany w międzynarodowymświadectwie szczepień ochronnych tzw. żółtej książeczce, którą osoba podróżująca ma obowiązek pokazac podczas przekraczania granicy.

Międzynarodowe przepisy sanitarne jako obowiązkowe traktują jedynie szczepienia przeciwko żółtej gorączce.

Żółta gorączka- występuje w obszarach tropikalnych i subtropikalnych Afryki i Ameryki Południowej.

Główne drogi zakażenia: ukłucia komarów

Szczepienie jest wskazane na całym obszarze występowania tej choroby , nawet jeśli nie jest ono obowiązkowe dla danego kraju. Szczepieniu podlegaja osoby powyżej 1 roku życia i jest ono ważne od 10 dnia do 10 lat od daty jego wykonania. 1 dawka przynajmniej 10 dni przed wyjazdem.

 Szczepienia przeciw żółtej febrze prowadzą:

- Wojewódzkie Stacje Sanitarno- Epidemiologiczne w Warszawie, Katowicach, Wrocławiu

- Graniczne Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne w Szczecinie, Świnoujściu i Gdyni

- Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni

- Główny Ośrodek Badań Lotniczo- Lekarskich we Wrocławiu

- Klinika Obserwacyjno- Zakaźna Akademi Medycznej w Białymstoku

- Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II w Krakowie

- Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie

Tężec- zasięg ogólnoświatowy;  występuje szczególnie  w Afryce, Azji i Amerye Południowej. Pojedyńcze przypadki zachorowań występują również w Polsce.

Główne drogi zakażenia: kontakt z zakażoną ziemią, zanieczyszczenie zranień ziemią lub nawozem

Szczepienie uzależione od wieku i przebytych wcześniej szczepień. 1 dawka przypominająca co 10 lat.

Błonica- zasięg ogólnoświatowy; zachorowania mogą wystąpic na terenach gdzie zaniedbano szczepienia ochronne.

Główne drogi zakażenia: droga kropelkowa, bezpośredni kontakt z osobą zakażoną

Szczepienie uzależnione jest od wieku i przebytych wcześniej szczepień. 1 dawka przypominająca co 10 lat.

Poliomyelitis (choroba Heinego- Medina) - występuje w Afryce oraz Azji.

Główne drogi zakażenia: bezpośredni kontakt z osobą zkażoną, picie zakażonej wody i spożywanie zakażonej żywności

1 dawka  przypominająca przed wyjazdem.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A- zasięg ogólnoświatowy; szczególnie w krajach rozwijających się, o niskim poziomie higieny.

Główne drogi zakażenia: bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, picie zakażonej wody i spożywnie zakażonej żywności

Szczepienie obejmuje dwie dawki w przypadku szczepionki monowalentnej lub trzech dawek w przypadku szczepionki skojarzonej ( WZW typu A + WZW typu B). 2 dawki - pierwsza dawka przynajmniej 2-4 tygodni przed wyjazdem.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B- zasięg ogólnoświatowy; z wyjątkiem krajów rozwiniętych, o niskim ryzyku w Ameryce Północnej, Zachodniej i Północnej Europie, Australii i Nowej Zelandii.

Główne drogi zakażenia: droga krwi (transfuzje, zabiegi chirurgiczne, iniekcje, tatuaże), kontakty seksualne z osobami zarażonymi

Można stosowac szczepionkę monowalentną lub skojarzoną. Obowiązuje trzy- dawkowy cykl szczepień. 3 dawki- przynajmniej 2 dawki podane 2 tygodnie przed wyjazdem.

Dur brzuszny- zasięg ogólnoświatowy; szczególnie w rejonach o niskim poziomie higieny i o niskim standardzie życiowym w Południowej Azji, Afryce oraz pozostałych krajach rozwijających się.

Główne drogi zakażenia: bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, piie zakażonej wody i spożywanie zakażonej żywności

Szczepienie w zależności od rodzaju szczepionki obejmuje jedną lub trzy dawki.

1 dawka przynajmniej 1 tydzień przed wyjazdem.

Zakażenia meningokokowe A+C- występuje w Afryce Środkowej, pas krajów poniżej Sahary- od Senegalu do Etiopii. W Arabii Saudyjskiej obowiązują szczepienia dla pielgrzymów do Mekki.

Główne drogi zakażenia: bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, w tym drogą kropelkową

1 dawka przynajmniej 2 tygodnie przed wyjazdem.

Cholera- Występuje w krajach rozwijających się w Afryce, Azji Południowej i Południowo- Wschodniej, Ameryce Środkowej i Południowej.

Główne drogi zakażenia: picie zakżonej wody i spożywanie zakażonej żywności

2 dawki przynajmniej 1 tydzień  przed wyjazdem.

Wścieklizna- zasięg ogólnoświatowy; szczególnie w krajach rozwijajacych się Afryki, Azji oraz Ameryki Środkowej i Południowej.

Główne drogi zakażenia: bezpośredni kontakt lub ukąszenie przez chore zwierzę

3 dawki przynajmniej 3 tygodnie przed wyjazdem.

Kleszczowe zapalenie mózgu- występuje w krajach klimatu umiarkowanego w Europie i Azji (do wysokości 1400 m).

Główne drogi zakażenia: ukłucie przez kleszcza

3 dawki przynajmniej 3 tygodnie przed wyjazdem.

Malaria- występuje na obszarach tropikalnej Azji , Afryki, Ameryki Południowej i Środkowej oraz na wyspach południowo- zachodniego Pacyfiku.

Główne drogi zakażenia: przenoszona przez komary

Ponieważ nie istnieje szczepionka przeciwko tej chorobie stosuje się profilaktykę przy użyciu leków przeciw malarycznych przed wyjazdem, w czasie pobytu oraz po powrocie z terenów epidemiologicznych. Wskazane jest również stosowanie środków odstraszających owady, siatek w oknach oraz moskitier.

W przypadku stwierdzenia po powrocie z tych terenów objawów grypopodobnych (temperatura, deszcze, bóle mięśni), należy niezwłocznie udac się o lekarza informując go jednocześnie o pobycie w kraju wysokiego ryzyka zakażenia.

Aktualne informacje oraz porady dla podróżującyh ożna znaleźc w poradniach medycyny podróży, w Wojewódzkich i Powiatowych Stacjach Sanitarno- Epidemiologicznych oraz na stronach:

www.who.int/ith

www.cdc.gov/travel

www.travel-vaccines.com